Tác động của Covid lên thị trường cà phê, tổng quan ngành cà phê 2021

Tác động của Covid lên thị trường cà phê, tổng quan ngành cà phê 2021

23/03/2021 0 Trần Quý 479
9 phút, 18 giây để đọc.

Một trong những ngành nông sản đang có sức hấp dẫn mạnh mẽ tại thị trường Viêt Nam không thể kể đến cà phê. Cùng với các loại nông sản khác như: hồ tiêu, điều, ca cao… cà phê được xếp vào loại hàng hóa được giao dịch nhiều thứ 2 trên thế giới, chỉ đứng sau ngành công nghiệp dầu mỏ. Tại nhiều quốc gia, đây được xem là mặt hàng đứng đầu danh sách mang lại giá trị xuất khẩu lớn.

Tại Việt Nam với lợi thế cao nguyên đất đỏ, khí hậu ôn đới, đất bazan màu mỡ… Cây cà phê Việt Nam trở thành thương hiệu nổi tiếng cạnh tranh cao với nhiều đối thủ thế giới. Điển hình thương hiệu cà phê Trung Nguyên đã góp phần mang lại sự thành công lớn giúp khẳng định vị thế thị trường cà phê Việt vươn tầm thế giới. Có lẻ tiềm năng và triển vọng của loại nông sản này tại Việt Nam là khá cao, tuy nhiên trước tình hình cạnh tranh gay gắt hiện này cùng với làn sóng Covid đã khiến cho thị trường cà phê Việt gặp không ít khó khăn và thách thức.

Tác động của Covid lên thị trường cà phê 2021

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ niên vụ 2020-2021. Sản lượng của Việt Nam ước đạt 29 triệu bao, giảm 7% so với năm trước. Trong đó 28 triệu bao robusta và một triệu bao arabica do ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt diễn ra trong suốt năm. Xuất khẩu cà phê niên vụ 2020 – 2021 của Việt Nam giảm nhẹ xuống 26,65 triệu bao.

Thị trường xuất khẩu cà phê sẽ cải thiện trong năm 2021

Thị trường xuất khẩu cà phê sẽ cải thiện trong năm 2021

Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản nhận định. Tồn kho cà phê khả dụng tại các kho cảng trên thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Là tín hiệu lạc quan cho thấy thị trường xuất khẩu cà phê sẽ cải thiện trong năm 2021.

Các thị trường nhập khẩu cà phê lớn của Việt Nam đều gặp thiệt hại lớn vì dịch COVID-19. Tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội ở mức cao và tăng cường nhu cầu tiêu thụ cà phê tại nhà.

Cùng với thông tin thử nghiệm vắc xin, sẽ thúc đẩy lượng xuất khẩu tăng lên. Dự báo xuất khẩu cà phê sẽ có nhiều tín hiệu lạc quan trong những tháng đầu năm 2021.

Nguồn cung dần được thắt chặt, hỗ trợ giá cà phê

Cục Xuất nhập khẩu dự báo giá cà phê sẽ phục hồi do nguồn cung hạn chế. Dịch COVID-19 diễn biến phức tạp khiến giá cước phí tăng cao, ảnh hưởng đến nguồn cung ứng toàn cầu.

Năm 2021, Brazil bước vào năm cho sản lượng thấp theo chu kỳ “hai năm một”, tình trạng khô hạn kéo dài ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây cà phê.

Do đó, thị trường cà phê arabica có khả năng sẽ thiếu hụt khoảng 8,5 triệu bao trong niên vụ 2020-2021. Thị trường cà phê arabica được hỗ trợ từ đồng real Brazil mạnh lên .

Tuy nhiên vẫn con nhiều khó khăn đối với ngành Cà phê

Trong những năm gần đây, mặc dù ngành hàng Cà phê của nước ta có những bước phát triển nhanh chóng cả về diện tích và sản lượng, song lợi thế trên thị trường thế giới phần lớn vẫn thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài có thương hiệu và tiềm lực tài chính mạnh. Đây là sự thua thiệt lớn về giá trị xuất khẩu của cà phê Việt Nam. Nguyên nhân chính được nêu ra là do xuất khẩu cà phê của nước ta vẫn chủ yếu ở dạng thô, nên không có thương hiệu. Phần lớn cà phê xuất khẩu của Việt Nam lại trở thành nguyên liệu của nhiều nước, dùng để chế biến sâu và tái xuất lại tiêu thụ ở nước ta dưới dạng cà phê bột, hòa tan, pha sẵn…

Xuất khẩu cà phê của nước ta vẫn chủ yếu ở dạng thô

Xuất khẩu cà phê của nước ta vẫn chủ yếu ở dạng thô

Theo phân tích của các chuyên gia, tuy khối lượng cà phê xuất khẩu nhiều. Nhưng giá trị lại thấp so với một số nước trên thị trường quốc tế. Do khoảng 80% sản lượng cà phê được sơ chế khô tại các hộ gia đình với sân phơi tạm bợ. Thêm nữa, phải kể đến các máy móc, thiết bị sơ chế của người dân còn lạc hậu. Cộng với cà phê không đáp ứng đủ tiêu chuẩn về độ chín, còn lẫn nhiều tạp chất.

Bên cạnh đó, cà phê Việt hiện đang phải đối mặt với không ít những thách thức. Bao gồm cả khách quan và chủ quan

Năm 2020 trôi qua – một năm đầy biến động với ngành cà phê

Nhìn lại cả năm 2020, giá cà phê trong nước biến động giảm trong 6 tháng đầu năm. Và có xu hướng tăng nhẹ trong 6 tháng cuối năm. So với thời điểm cuối năm 2019, giá cà phê vối nhân xô tại các tỉnh Tây Nguyên tăng nhẹ. Tuy nhiên, giá lại giảm 400-500 đồng/kg so với tháng 11/2020. Hiện giá thu mua đang ở mức 32.200 – 32.700 đồng/kg.

Dịch Covid ảnh hưởng đến năng suất cà phê

Dịch Covid ảnh hưởng đến năng suất cà phê

Giá cà phê cao nhất ở khu vực tỉnh Đắk Lắk và thấp nhất tại khu vực tỉnh Lâm Đồng. Giá cà phê robusta giá FOB giao tại cảng thành phố Hồ Chí Minh ổn định tại ngưỡng 33.400 đồng/kg. Vụ cà phê năm nay của Việt Nam bị mất mùa và thu hoạch trễ hơn so với các năm trước nên chưa tạo áp lực lên thị trường. Theo đó, vụ mùa năm nay, kỹ thuật thu hái và phơi sấy sau thu hoạch đã được quan tâm nhiều hơn. Tạo động lực đẩy giá cà phê đi lên. Tính đến cuối tháng 12, nông dân tại các tỉnh Tây Nguyên đã thu hoạch được khoảng 70% sản lượng cà phê niên vụ 2020 – 2021.

Với một năm đầy biến động từ dịch bệnh đến thiên tai cũng đã ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất của cây cà phê. Sản lượng giảm khoảng 10 – 15%. Trong khi đó, giá cà phê trên thị trường lại luôn bấp bênh. Khối lượng cà phê thu mua trong dân của niên vụ 2020 – 2021 ít hơn nhiều so với những niên vụ trước.

Tổng quan thị trường cà phê năm 2021

Nâng cao chất lượng

Theo Hiệp hội Cà phê – Cacao Việt Nam, mất mùa, năng suất giảm, giá thấp. Người trồng cà phê lại tiếp tục gặp khó khăn.

Tuy nhiên, tại Đắk Lắk, việc nâng cao chất lượng cà phê từ khâu thu hoạch. Đang được đơn vị sản xuất xem là một trong những giải pháp mang lại “lợi ích kép”. Khi giá bán cao hơn so với thị trường và hướng đến sản xuất cà phê bền vững.

So với niên vụ trước thì niên vụ 2020 – 2021 thu hoạch muộn

Hiện bà con ở các địa phương mới bắt đầu bước vào thu hoạch rộ. Và việc thu hoạch quả chín đạt từ 80% trở lên đã được người dân chú ý. Nhất là những hộ có liên kết sản xuất. Tuy việc hái cà phê chín chọn lọc khá tốn công. Nhưng giá bán lại cao hơn so với cà phê hái đại trà.

Canh tác cà phê theo hướng hữu cơ

Đặc biệt, những năm gần đây, khi các hộ liên kết với doanh nghiệp canh tác cà phê theo hướng hữu cơ. Nên ngoài việc chăm sóc vườn cây tốt thì khâu thu hoạch rất được chú trọng. Bởi nếu hái chín 100% sẽ được thu mua với mức giá cao hơn khoảng 20% so với giá bình thường.

Các hộ dân liên kết với doanh nghiệp canh tác cà phê theo hướng hữu cơ

Các hộ dân liên kết với doanh nghiệp canh tác cà phê theo hướng hữu cơ

Nhờ vậy, các hộ có động lực để nâng cao chất lượng thu hoạch. Góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có hơn 208.000 ha cà phê. Tổng sản lượng ước đạt khoảng 465.000 tấn.

Hiện chỉ có khoảng trên 10% diện tích cà phê sản xuất tập trung thành vùng chuyên canh. Do các đơn vị và doanh nghiệp quản lý. Còn lại gần 90% diện tích cà phê của tỉnh là do nông dân tự trồng, chăm sóc và quản lý.

Sản xuất cà phê theo hướng bền vững

Những năm gần đây, có khá nhiều hộ dân liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất cà phê bền vững, cà phê đặc sản. Nên phương pháp chăm sóc, thu hoạch, bảo quản cũng đã được thay đổi rất nhiều.

Doanh nghiệp sản xuất cà phê bền vững, cà phê đặc sản

Doanh nghiệp sản xuất cà phê bền vững, cà phê đặc sản

Đặc biệt, là khâu thu hoạch, người dân đều hái quả chín từ 90 – 100%. Để bảo đảm chất lượng theo yêu cầu của người thu mua. Đắk Lắk hiện đang có 4 loại hình cà phê chứng nhận phổ biến gồm: 4C, UTZ Certified, RFA và FLO. Với tổng diện tích cà phê được áp dụng quy trình sản xuất cà phê bền vững có chứng nhận hơn 45.674 ha. Chiếm khoảng 22,12% diện tích cà phê toàn tỉnh.

Niên vụ 2020 – 2021 dự kiến năng suất bình quân ước 25,4 tạ/ha. Tổng sản lượng ước đạt khoảng 470.000 tấn. Quan điểm của tỉnh Đắk Lắk là không tăng diện tích cà phê ngoài quy hoạch. Tập trung rà soát và xây dựng kế hoạch tái canh cà phê giai đoạn 2021 – 2025. Nhằm cải tạo vườn cà phê già cỗi, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Nguồn: giaodich24.vn